ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ
Η πνευματική κίνηση των Ελλήνων στη Σμύρνη άρχισε ν’ αναπτύσσεται στις αρχές του 19ο αιώνα. Πρώτος που φέρεται να ίδρυσε κοινωνικό πνευματικό κέντρο ήταν ο Κωνσταντίνος Οικονόμος, o οποίος ίδρυσε την "Ιωνική Λέσχη".
Ακολούθησαν και άλλα όπως το "Μουσείο" το 1838, το "Φιλολογικό Μουσείο" το 1854, ο "Σύλλογος προς διάδοση των ελληνικών γραμμάτων" και ο σύλλογος "Όμηρος" που εξέδιδε και ομώνυμο περιοδικό.
ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ – ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ
Σημειώνεται ότι από τα τέλη της δεκαετίας του 1840, όπως μαρτυρείται από τον Χρήστο Σολομωνίδη, στη Σμύρνη λειτουργούσαν 10 τυπογραφεία, όπου στα 5 εξ αυτών τυπώνονταν οι εβδομαδιαίες ελληνικές εφημερίδες "Αμάλθεια", "Ιωνικός Παρατηρητής", "Άργος" και η "Ιωνική Μέλισσα" καθώς και το περιοδικό "Αποθήκη των Ωφελίμων Γνώσεων".
Στη μάλιστα στατιστική που είχε προβεί ο Κάρολος ντε Σερζέ (Charles de Scherzer) το 1870 στη Σμύρνη, λειτουργούσαν τότε 17 τυπογραφεία εκ των οποίων 10 ήταν ελληνικά, 3 αρμενικά, 2 γαλλικά, 1 τουρκικό και 1 εβραϊκό. Συνολικά κυκλοφορούσαν 134 εφημερίδες, περιοδικά και επιθεωρησιακά έντυπα.
Κατά το 1922 κυκλοφορούσαν τα κάτωθι έντυπα στην Σμύρνη.
• ΑΜΑΛΘΕΙΑ
Έτος εκδόσεως: 1838. Η αρχαιότερη Ελληνική εφημερίδα… με κυκλοφορία σε ημερήσια βάση 2.000-2.500 φύλλων.
Εξυπηρέτησε πάντοτε εθνικούς σκοπούς… Οι τελευταίοι διευθυντές έκδοσης ήταν ο Σ. Σολομωνίδης και Θ. Υπερίδης.
• ΚΟΣΜΟΣ
Μέχρι το 1917 εκδίδονταν ως περιοδικό. Από το 1918 εκδιδόταν ως ημερήσια εφημερίδα… με αριθμό ημερήσιας κυκλοφορίας 2.000 – 2.500 φύλλων.
• ΕΣΤΙΑ
Εξεδόθη το 1913. Είχε ημερήσια κυκλοφορία 1.000 φύλλα. Επιθετική εφημερίδα με πατριωτικούς σκοπούς.
• ΠΑΤΡΙΣ
Εξεδόθη κατά το 1918. Είχε κυκλοφορία 500-600 φύλλα.
ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ
Εξεδόθη κατά το 1914. Κυκλοφορούσε σε 2.000 φύλλα εντός της Σμύρνης. Εξυπηρέτησε εθνικούς σκοπούς.
ΘΑΡΡΟΣ
Άρχισε να εκδίδεται από της εποχής του Ευρωπαϊκού πολέμου ως παράρτημα της ΑΜΑΛΘΕΙΑΣ. Είχε ημερήσια κυκλοφορία 1.000 φύλλων.
• Η ΙΩΝΙΑ
• Η ΝΕΑ ΙΩΝΙΑ
• Η ΠΡΟΟΔΟΣ
• ΑΡΜΟΝΙΑ
Ημερήσια. Εξεδόθη το 1921. Εκδότης ο Μ. Σεϊζάνης
• ΚΟΠΑΝΟΣ
Έτος έκδοσης: 1912. Εκδότης Γ. Αναστασιάδης. Εβδομαδιαία σατυρική εφημερίδα. Είχε εβδομαδιαία κυκλοφορία 3.000-4.000 φύλλων.
• ΣΜΥΡΝΙΟΣ
Έτος έκδοσης: 19128. Σατυρική εβδομαδιαία εφημερίδα.
• ΝΕΑ ΖΩΗ
Περιοδικό – Εκδίδονταν και προ του Ευρωπαϊκού πολέμου. Είχε κυκλοφορία 1.000 φύλλων.
ΤΕΧΝΗ
Περιοδικό – Εξεδόθη το 1920. Περιοδικό φιλολογικό μικρής κυκλοφορίας.
• Ο ΚΟΣΜΟΣ
Φιλολογικό περιοδικό.
ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ
• ΚΙΟΪΛΟΥ
Εκδίδονταν από το 1908. Μισελληνική πριν το 1920, συντηρητική αργότερα. Είχε κυκλοφορία 3.000 φύλλων.
• ΜΟΥΣΑΒΑΤ
Εκ των παλαιοτέρων τουρκικών εφημερίδων. Αντινεοτουρκική. Συντηρητική αργότερα. Είχε κυκλοφορία 1.500 φύλλων. Είχε κύρος επί της τουρκικής γνώμης.
• ΕΣΛΑΧΑΤ
Έτος έκδοσης: 1919. Υπήρξε πάντοτε Αντινεοτουρκική. Συντηρητική αργότερα. Εκπροσωπούσε τις γνώμες του τουρκικού κόμματος των λεγομένων φιλελεύθερων. Κυκλοφορούσε σε 1.000 φύλλα.
• ΕΝΤΕΝΙΕΤ
Εκδόθηκε μετά το 1920. Ακολουθούσε νεοτουρκικό πρόγραμμα και είχε επιρροή επί του τουρκικού στοιχείου. Κυκλοφορούσε σε 1.500 φύλλα.
• ΣΑΡΚ
Εκδόθηκε μετά το 1920. Είχε κυκλοφορία 500 φύλλων. Αν και θεωρείτο Νεοτουρκική, ουδεμία επίδραση είχε επί του τουρκικού κοινού.
• ΑΧΕΓΚ
Εκ των παλαιοτέρων τουρκικών εφημερίδων. Είχε κύρος επί του τουρκικού στοιχείου και κυκλοφορία 1.000 φύλλων. Ακολουθούσε πάντοτε πρόγραμμα συντηρητικό και μετριοπαθές.
ΓΑΛΛΙΚΕΣ
• L΄ECHO DE FRANCE
Εκδόθηκε από τους πρώτους μήνες της κατοχής… με ημερήσια κυκλοφορία 1.500 φύλλων και μέγιστο κύρος. Ήταν το όργανον της Γαλλικής παροικίας και του Γαλλικού Προξενείου. Τελευταία ανετέθη η Διεύθυνση στον Έλληνα Λεωνίδα Ξανθό, υπηρετούντα τα Γαλλικά συμφέροντα…
• INDEPANDANT
Έτος έκδοσης: 1919. Είχε κυκλοφορία 1.000 φύλλων και σχετικό κύρος. Από της ανακωχής εξυπηρέτησε σταθερώς τις ελληνικές θέσεις.
• REFORME
Εκδίδετο για πάνω από 50 ετών. Είχε κυκλοφορία 500 – 600 φύλλων. Εξυπηρέτησε κατά καιρούς την ισχύουσα πολιτική.
• LEVANT
Έτος έκδοσης: 1918. Είχε κυκλοφορία 1.000 φύλλων. Ήταν τουρκοϊταλικό όργανο και είχε κύρος επί του Ιταλοτουρκικού κόσμου και του κοινού των Λεβαντίνων οι οποίοι δεν συμπαθούσαν τους Έλληνες.
• REVEIL ORIENTAL
Δεκαπενθήμερο οικονομολογικό περιοδικό. Εξεδόθη το 1921. Είχε μικρά κυκλοφορία και περί τους 1.000 συνδρομητές.
ΑΡΜΕΝΙΚΕΣ
• ΑΡΑΒΕΛΙΑΝ ΜΑΜΟΥΛ
Αρμενική καθημερινή εφημερίδα. Εκδίδετο εδώ και 50 χρόνια. Είχε κυκλοφορία 850 φύλλων. Υπήρξε πάντοτε συντηρητική εφημερίδα και εξυπηρετούσε τον Ελληνοαρμενικό αγώνα.
• ΟΡΙΖΩΝ
Αρμενική καθημερινή εφημερίδα. Είχε κυκλοφορία 600 φύλλων. Θεωρείτο εφημερίδα ριζοσπαστική και εξυπηρετούσε μετά θάρρους τον ελληνοαρμενικό αγώνα.
• ΜΙΜΟΖ
Αρμενική σατυρική εφημερίδα. Εκδίδετο από της ανακωχής. Είχε κυκλοφορία 200 φύλλων. Οι γελοιογραφίες και η ύλη της προκαλούν σχετικό ενδιαφέρον.
ΙΣΡΑΗΛΙΤΙΚΕΣ
• ΣΑΛΩΜ
Ισραηλιτική καθημερινή εφημερίδα. Εκδίδονταν πολλά χρόνια. Είχε κυκλοφορία 600 φύλλων. Υπήρξε πάντοτε εφημερίδα λαϊκή και αντιτουρκική. Από της ανακωχής και μετά εξυπηρετούσε τους ελληνικούς σκοπούς. Έχει κύρος επί των λαϊκών τάξεων και εις τους κύκλους εκείνους οι οποίοι δεν μισούν την Ελλάδα.
• ΝΟΥΒΕΛΙΣΤ
Ισραηλιτική καθημερινή εφημερίδα. Εκδίδονταν πολλά χρόνια. Είχε κυκλοφορία 500 - 600 φύλλων. Υπήρξε πάντοτε εφημερίδα συντηρητική και όργανο των Σιωνιστών. Είχε κύρος επί του Ισραηλιτικού κόσμου.
