Σύμφωνα με τις μαρτυρίες αλλά και το σωζόμενο φωτογραφικό υλικό, οι δρόμοι της Σμύρνης, εκτός από ελάχιστους που είχαν σχετικά μεγάλο φάρδος, στο σύνολό τους ήταν στενοί και τεθλασμένοι, πάντα όμως καθαροί, λιθόστρωτοι με πλάκες μαλτέζικες ή και καλντερίμια.
Συνήθως τις ονομασίες, όπως συνέβαινε σχεδόν παντού, τις έπαιρναν από:
-Το επάγγελμα… όπως για παράδειγμα: Κεστενέ Παζάρ (κασταναγορά), Κουγιουμτζίδικα (χρυσοχοεία), Μπακιρτζίδικα (χαλκοματάδικα)…
- Από την εθνικότητα… όπως για παράδειγμα: Φραγκομαχαλάς, Εβραϊκή, Εγγλέζικη Σκάλα…
-Από κάποιο σημαντικό κτήριο… όπως εκκλησία, συναγωγή ή τζαμί, ή νοσοκομείο… Έτσι βλέπουμε δρόμος ή συνοικία του Αη Γιώργη, της Αγίας Αικατερίνης κλπ.
-Από διακεκριμένους κατοίκους που μένανε εκεί…
Από τους πλέον γνωστούς δρόμους ήταν και οι παρακάτω:
α
Οδός Φράγκων ή Ευρωπαϊκή ή Φραγκομαχαλάς
Επρόκειτο για κεντρική αρτηρία που διέτρεχε την ευρωπαϊκή συνοικία ιδιαίτερα προσεγμένης γεμάτο διώροφα σπίτια, τράπεζες και μαγαζιά παντός τύπου.
β
Η Παράλληλη οδός ή Παραλλέλι
Επρόκειτο περί μεγάλου δρόμου που απέκτησε το προσωνύμιο του επειδή ακολουθούσε τη μεγάλη παραλιακή λεωφόρο… Ήταν και αυτή γεμάτη επαύλεις ευπόρων Σμυρνιών, η εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και το Ιταλικό προξενείο
γ
Η Τράσα
Δρόμος που κατοικούσε η μεγαλοαστική τάξη και με πολλές όμορφες επαύλεις… Εκεί γινόταν η καθιερωμένη ετήσια παρέλαση του καρνάβαλου.
δ
Η παραλιακή λεωφόρος ή προκυμαία ή Κιε, από το γαλλικό Quai
Το καμάρι της Σμύρνης…
Η κατασκευή της άρχισε το 1867… και οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1874 έχοντας 3.325 μ. μήκος ακριβώς και πλάτος, ολάκερο στρωμένο με πλάκες, 18 μ.
Αποτελούσε το κέντρο της Οικονομικής- Πολιτιστικής- Κοινωνικής ζωής της ευρύτερης περιοχής της Σμύρνης… γεμάτη από κάθε είδους δραστηριότητα.
ε
Φαρδύ σοκάκι ή Αγ. Δημητρίου
Παλιότερα η αφρόκρεμα της κοινωνίας της Σμύρνης, όταν όμως τελείωσαν τα μεγάλα έργα της προκυμαίας, το «Κε» τράβηξε όλο τον καλό κόσμο της Σμύρνης.
στ
Υαλοπωλείων
Το προσωνύμιο αποδίδεται από το είδος των πωλούμενων προϊόντων των καταστημάτων του δρόμου.
ζ
Παπαφιλίππα
Γνωστότατη οδός διότι εκεί υπήρχαν οι εγκαταστάσεις του κεντρικού παρθεναγωγείου.
η
ΜΑΝΤΑΜΑΣ ΧΑΝΙ
Δρόμος γεμάτο καταστήματα που πουλούσαν ρολόγια αλλά και κατασκεύαζαν καπέλα.
θ
Οδός «Φασούλας»
Δρόμος γεμάτος από πολυάριθμα μαγαζιά, κυρίως φαγάδικα πάσης φύσεως…
Το προσωνύμιο το απέκτησε, σύμφωνα με τα θρυλούμενα, από κάποιον παλληκαρά καβγατζή που έφερε το όνομα Φασούλας και ήταν ο φόβος και ο τρόμος των πάντων.
ι
Οδός ρυάκι…
Επρόκειτο περί ανωνύμου δρόμου, κυρίως με κατοικίες, που απέκτησε το προσωνύμιο εξαιτίας της ύπαρξης ρυακιού με τρεχούμενο νερό παράλληλα με αυτόν.
κ
Οδός Δερβίσηδων
Στενός δρόμος στην αγορά, με μαγαζιά κυρίως, που απέκτησε όμως το προσωνύμιο του εξαιτίας της ύπαρξης του τεμένους των Δερβίσηδων.
λ
Αλλά και οδός:
Αγίου Γεωργίου, Αγίας Άννας, Αρτοποιών, Γαλάζιου, Καραβανιών, Κασάμπογλου, Μπασμαχά, Χαλκά Βουνάρ, Οδός Τεπεντζίκι, Καινούργιος μαχαλάς, Μαλτέζικα, Ξαρφιάτικα, Ευρωπαϊκή, Καρπού, Παλιών Ψαράδικων, Χισάρ τζαμί, δίοδος Κωνστάν, δίοδος Κουγιουμτζιάν
Οδός Φράγκων
Παράλληλη οδός
Οδός Φασσούλα
Μία οδός στο ρυάκι
Οδός Δερβισών
Η Οδός Χαλκά-Βουνάρ
