Ήταν μία από τις σημαντικότερες Ιωνικές πόλεις της Μικράς Ασίας, χτισμένη παρά τον μυχό του Καΰστριου κόλπου ΒΑ της Σάμου.
-Η αρχαία Έφεσος, ο σημερινός αρχαιολογικός χώρος, κατά την αρχαιότητα ήταν κοντά στη θάλασσα… λόγω όμως των συνεχών προσχώσεων του ποταμού Καΰστρου ανάγκαζε τους κατοίκους κατά μακρά διαστήματα να μετακινούν τους οικισμούς του δυτικότερα.
-Η Έφεσος οφείλει την ακμή της στο ότι βρισκόταν πάντα σε στενή σχέση με τις χώρες της Ανατολής. Γύρω στον 8ο π. Χ. αιώνα, έγινε το οικονομικό κέντρο της Μικράς Ασίας.
-Η πόλη ήταν αφιερωμένη στην Άρτεμη. Είχε στην αρχή ένα μικρό ναό, που αργότερα καταστράφηκε, για να κτιστεί το μεγαλόπρεπο Αρτεμίσιο, που η κατασκευή του κράτησε 120 χρόνια. Ο ναός αυτός, ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου, ήταν το μεγαλύτερο οικοδόμημα της Ιωνίας. Το ιερό της Άρτεμης υπηρετούσαν ιερείς και ιέρειες παρθένοι, που ονομάζονταν Μεγάβυζοι. Ο ναός καταστράφηκε το 356 π.Χ., ξαναχτίστηκε και τελικά τα μάρμαρά του έγιναν οικοδομικά υλικά για διάφορα βυζαντινά μνημεία στην Κωνσταντινούπολη.
-Σύμφωνα με τις αρχαίες παραδόσεις περί της Εφέσου, φερόταν να κατοικήθηκε κατά τους προϊστορικούς-μυθικούς χρόνους από τις Αμαζόνες …
Από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες του χώρου ήταν οι:
• Καλλίνος, Ποιητής του 8ου αιώνα π.Χ.
• Ζεύξις, Ζωγράφος του 5ου αιώνα π.Χ.
• Παρράσιος, Ζωγράφος του 5ου αιώνα π.Χ.
• Αγασίας, Γλύπτης του 2ου αιώνα π.Χ.
• Αρτεμίδωρος ο Εφέσιος, Γεωγράφος του 1ου αιώνα π.Χ.
• Σορανός ο Εφέσιος, Γιατρός του 1ου αιώνα μ.Χ.
Ν. Έφεσσος
Το Κάστρο
Η πόρτα των Διώξεων
O Σταθμός
Ξενοδοχεία
Το Στάδιο
Το Γυμνάσιο
Υδραγωγεία
Η Διπλή εκκλησία
Η εκκλησία του Αγ. Ιωάννου
Ο Ναός του Λυσιμάχου
Καρτ Ποστάλ
Βιβλιοθήκη Εφέσου
-Κτίστηκε μεταξύ 114 και 125 μ.Χ. από τον Τιβέριο Ιούλιο Ακίλα Πολεμαιάνο προς τιμή του πατέρα του, γερουσιαστή της Ρώμης.
-Η αποπεράτωση της οικοδομής έγινε από τους κληρονόμους του και υπό την εποπτεία του εύπορου πολίτη της Εφέσου Τιβέριου Κλαύδιου Αριστίωνα.
-Στους χώρους της βιβλιοθήκης στεγάστηκαν δώδεκα χιλιάδες τόμοι βιβλίων στη συνηθισμένη κυλινδρική βιβλιοδεσία… με τα έξοδα διατήρησης της να καλύπτονται από την τοπική κοινωνία.
-Στον τρίτο αιώνα έγινε σεισμός, κατά τον οποίο έπιασε φωτιά και το εσωτερικό της βιβλιοθήκης καταστράφηκε. Έκτοτε δεν ξαναλειτούργησε.
-Το 1905 τα ερείπια καθαρίστηκαν, ενώ στην δεκαετία του 1970 ακολούθησε η αναστήλωση της πρόσοψης.
-Σήμερα η βιβλιοθήκη του Κέλσου συγκαταλέγεται στα πιο ξακουστά αρχαία μνημεία της Τουρκίας.
-Η βιβλιοθήκη έχει διαστάσεις 23 μέτρα μήκος και 17 μέτρα βάθος.
Σήμερα:
-Στην είσοδο είναι αναρτημένο το κείμενο της διαθήκης του δωρητή το οποίο σώζεται μέχρι τις ημέρες μας.
-Εξωτερικά το κτίριο έχει δύο ορόφους. Το ισόγειο είναι διακοσμημένο με τέσσερα αλληγορικά αγάλματα που παριστάνουν τις αρετές του Κέλσου. Είναι τα αγάλματα των θεών Σοφία, Αρετή, Έννοια και Επιστήμη.
-Το κρηπίδωμα έχει εννέα σκαλοπάτια και είναι διακοσμημένο με βάσεις αγαλμάτων και στις δύο πλευρές.
-Το ισόγειο έχει τρεις πόρτες, ενώ ο πρώτος όροφος έχει τρία παράθυρα. Ο τριώροφος εσωτερικός χώρος διέθετε διαδρόμους με ράφια για τα βιβλία. Έξω από την βιβλιοθήκη υπήρχε ένα μεγάλο σιντριβάνι με ανάγλυφα.
Κ. Νίγδελης
Εφέσος Θέατρα
Θέατρο της Εφέσου
Είναι το μεγαλύτερο Θέατρο στο μικρασιατικό χώρο.
Πρέπει να πρωτοσχεδιάστηκε γύρω στο 274 π.Χ., κατά την ίδρυση της πόλης.
Κατά την εποχή της Ρωμαιοκρατίας διπλασίασε τις θέσεις του σε 24000.
Τελευταία περιπέτεια του θεάτρου ήταν η μετατροπή του σε αρένα γύρω στο 140 – 144 μ.Χ. για τη διοργάνωση μονομαχιών και θηριομαχιών.
