Κωνσταντίνος Νίγδελης

• Ιδρύθηκε το 1682 από τον Σεβαστό Κυμινήτη…
• Μετά από μια σειρά μετεγκαταστάσεων στο διάβα του χρόνου, το 1899 θεμελιώθηκε το νέο κτήριο στην παραλιακή οδό ανάμεσα στις ενορίες της Υπαπαντής και του Αγίου Γρηγορίου.
• Το 1902 ολοκληρώθηκε η ανέγερση του νέου κτιρίου του Φροντιστηρίου. Το επιβλητικό τετραώροφο κτίριο, σε σχήμα Π, με εσωτερική πίσω μεγάλη αυλή, χτισμένο πάνω στα βράχια της παραλίας της Τραπεζούντας λειτούργησε με διευθυντή το Ματθαίο Παρανίκα, παρ' όλες τις αντιξοότητες που είχαν δημιουργηθεί από τις αναταραχές που είχαν ξεσπάσει στην περιοχή του Πόντου από το 1908 εξαιτίας του κινήματος των Νεοτούρκων, μέχρι και το 1922, έτος της Μικρασιατικής Καταστροφής
• Η εκπόνηση της μελέτης έγινε αφιλοκερδώς από τον τραπεζούντιο αρχιτέκτονα- μηχανικό Αλ. Κακουλίδη, ενώ η όλη πρωτοβουλία, αλλά και η συνολική επίβλεψη ανήκε τον μητροπολίτη Κωνστάντιο Β΄
• Εκεί δίδαξαν από το 17ο αιώνα μεγάλοι δάσκαλοι του Γένους όπως ο Τραπεζούντιος Σεβαστός Κυμινήτης, Σάββας Τριανταφυλλίδης, Σάββας Κωνσταντινίδης, Ηρακλής Τριανταφυλλίδης, κ.ά.
• Με ιδιαίτερο διάταγμα του Βασιλέως Γεωργίου του Α΄, το ίδρυμα αυτό αναγωρίσθηκε και επίσημα ισότιμο ελληνικό Γυμνάσιο με τον τίτλο "Ελληνικόν Φροντιστήριον Τραπεζούντος".

Πόλη του Πόντου, η οποία εκκλησιαστικά ανήκε στη Μητρόπολη Νεοκαισάρειας...

Το πλέον αξιοσημείωτο ήταν το γεγονός πως εκεί λειτουργούσε η Αστική Σχολή ή η Κεντρική Αστική Εμπορική , το ανώτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα της περιοχής Ινέπολης, που ιδρύθηκε στο τέλος του 19ου αιώνα από τον μητροπολίτη Νεοκαισάρειας και μετέπειτα Καισαρείας Αμβρόσιο.

Το κολλέγιο ΑΝΑΤΟΛΙΑ Ιδρύθηκε το 1886 από Αμερικανούς ιεραπόστολους στη Μερζιφούντα του Πόντου με τον Charles Tracy ως πρώτο πρόεδρό του και με οικότροφους μαθητές, ελληνικής και αρμενικής καταγωγής από διάφορα μέρη… και με διδακτικό προσωπικό Έλληνες, Αρμενίους και Αμερικανούς. Το 1920 οι εγκαταστάσεις του Κολλεγίου περιλαμβάνουν περισσότερα από 40 κτίρια, χτισμένα σύμφωνα με την αρχιτεκτονική της Νέας Αγγλίας.
Το Ανατόλια συμπεριλάμβανε εκτός από το Κολεγιακό πρόγραμμα, Γυμνάσια για αγόρια και κορίτσια, θεολογικό Ιεροδιδασκαλείο, Νηπιαγωγείο καθώς επίσης Σχολή για κουφούς, Ορφανοτροφείο για 2.000 ορφανά, καθώς και ένα από τα μεγαλύτερα νοσοκομεία της ευρύτερης περιοχής.
Μετά τη μικρασιατική καταστροφή και ύστερα από πρόσκληση του Ελευθέριου Βενιζέλου, το Ανατόλια ξανανοίγει τις πύλες του το 1924 στη Θεσσαλονίκη, σε νοικιασμένες εγκαταστάσεις στην περιοχή Χαριλάου… και το 1934 μετακομίζει σε νεόκτιστες εγκαταστάσεις έξω από την πόλη κοντά στο τότε χωριό της Πυλαίας,

Πόλη του δυτικού Πόντου κάπου 130 χιλιόμετρα στα νότια της Αμισού (Σαμψούντας). Περιβάλλεται από απόκρημνα όρη και διασχίζεται από τον ποταμό Ίρη. Στις πλαγιές του βουνού που ορθώνεται στα βόρεια της πόλης, σώζονται, μέχρι και σήμερα, οι λαξευτοί τάφοι των βασιλιάδων που προκαλούν το ενδιαφέρον και την περιέργεια των επισκεπτών. Η πόλη επικοινωνούσε με δύο γέφυρες, οι οποίες έγιναν αργότερα πέντε, αρκετά μοντέρνας κατασκευής.
Οι κάτοικοι της Αμάσειας ήταν περίπου 14000 χιλιάδες, πολύ τραχείς και κατά πλειοψηφία Τούρκοι. Υπήρχαν περίπου 600 οικογένειες Αρμενίων και 100 οικογένειες Ελλήνων τουρκόφωνων.
Πατρίδα του γεωγράφου Στράβωνα και γνωστή από τα αρχαία χρόνια η Αμάσεια υπήρξε, στην ελληνιστική περίοδο, πρωτεύουσα του βασιλείου των Μιθριδατών, στη ρωμαϊκή, πρωτεύουσα ομώνυμης ρωμαϊκής επαρχίας και στα βυζαντινά χρόνια, έδρα μητροπολιτικής περιφέρειας. Ιδιαίτερα όμως η πόλη αυτή μας είναι γνωστή για τα φριχτά δικαστήρια ανεξαρτησίας του Κεμάλ Ατατούρκ και τις εξοντωτικές φυλακές που στήθηκαν και χτίστηκαν εκεί ειδικά για την εξόντωση του ελληνικού στοιχείου.