Ο Ελλήσποντος (Çanakkale Boğazı), Δαρδανέλλια

Είναι ο πορθμός στη βορειοδυτική Τουρκία που συνδέει το Αιγαίο Πέλαγος με τη Θάλασσα του Μαρμαρά… παρόμοιος με εκείνο του στενού του Βοσπόρου ως προς το ότι χωρίζει την Ευρώπη από την Ασία. Πιο συγκεκριμένα χωρίζει τη χερσόνησο της Καλλιπόλεως από τη ΒΔ Μικρά Ασία.
Το στενό έχει:
-μήκος 61 χλμ. (38 μίλια).
-πλάτος που ποικίλει: από 1.2 έως 6 χλμ. (0.75 έως 4 μίλια).
-βάθος κατά μέσο όρο 55 μ. (180 πόδια) με μέγιστο 81 μ (300 πόδια)… και με το νερό να ρέει και στις δύο κατευθύνσεις κατά μήκος του στενού, δηλαδή, από την Προποντίδα προς το Αιγαίο πέλαγος μέσω ενός επιφανειακού ρεύματος και κατά την αντίθετη κατεύθυνση μέσω ενός υποθαλασσίου.
Πληροφοριακά
-Ελλήσποντος= Έλλης πόντος =Θάλασσα της Έλλης…
Είναι το ιστορικό και αρχαιότερο όνομα του πορθμού… το οποίο πήρε από την Έλλη, θυγατέρα του βασιλιά του Ορχομενού Αθάμαντα.
(Τα μυθολογικά στοιχεία είναι γνωστά: καθώς ο Φρίξος και η Έλλη ταξίδευαν στην πλάτη του χρυσόμαλλου κριαριού, η Έλλη ζαλίστηκε και έπεσε στη θάλασσα και πνίγηκε κλπ).
-Δαρδανέλλια. Πρόκειται για το νεότερο όνομα που οφείλεται στη αρχαία πόλη Δάρδανος, η οποία είχε κτισθεί στην ασιατική ακτή στο μέσο περίπου του πορθμού… και που σήμερα είναι γνωστότερη με τη τούρκικη ονομασία Τσανάκκαλε, εξ ου και το όνομα των Στενών στα τουρκικά: Τσανάκκαλε βοαζή (Çanakkale boğazı).
Σημείωση
Το όνομα Τσανάκκαλε προέρχεται από τα περίφημα κάστρα της περιοχής Τσανάκ Καλεσί, δηλαδή «Φρούριο των Τσανακίων». Τσανάκια (πήλινες γαβάθες) παράγονταν εκεί ήδη από το 1740. Μέχρι όμως του 1922 το τουρκικό επίσημο όνομα ήταν "Καλέι Σουλτανιέ" ή "Σουλτανιέ Καλεσί (=Φρούριο σουλτανικό).